KUKU MKUBWA NA RAFIKI WA BANDIA: FUMBO LA URAFIKI WA ULAYA KWA AFRIKA
Imeandikwa na: BOAZ MWAKATETE
Katika ulimwengu huu wa mahusiano ya kimataifa, kuna methali isemayo: “Simba hasikii harufu ya damu ila akiwa na njaa.” Methali hii inaakisi hali halisi ya namna nchi kubwa, hasa zile za Ulaya na Magharibi, zinavyojifunika kwa koti la urafiki, ilhali ndani ya mioyo yao kunatokota tamaa ya rasilimali za Afrika. Kama vile kuku mkubwa anavyojifanya kuatamia vifaranga wa jirani ilhali lengo lake ni mayai, ndivyo mataifa haya ya kigeni yanavyojifanya kuwa marafiki wa Afrika huku yakilenga kunyonya, kudhibiti, na kukomba rasilimali zote.
Kuku Mkubwa na Mayai ya Kigeni
Katika kijiji kimoja, aliishi kuku mkubwa mwenye mbawa zilizojaa mapambo na mdomo wa kuvutia. Alipomwona kuku mdogo akiwa na mayai mengi, alijifanya rafiki, akajitolea kumfundisha namna ya kuyapanga, kuyatamia, na kuwalea vifaranga.
Kuku mdogo, kwa moyo wa uaminifu, akamkaribisha kuku mkubwa katika banda lake. Lakini, nyuma ya pazia, kuku mkubwa alikuwa na ajenda fiche. Alijua fika kuwa mayai yale yalikuwa ya thamani, yenye uwezo wa kutoa vifaranga wa aina adimu. Kwa kutumia ujanja na lugha tamu, alianza kuyachukua moja baada ya jingine, huku akimwacha kuku mdogo na matumaini hewa.
Ndivyo ilivyo kwa bara la Afrika. Kwa miaka mingi, tumeshuhudia mataifa ya Ulaya yakijifanya marafiki: wanajenga barabara, wanatoa misaada, wanapiga picha na watoto mashuleni, lakini nyuma ya pazia wanachimba dhahabu, wanachukua mafuta, wanakomba almasi, wanamiliki ardhi, na hatimaye kuondoka na hazina yote.
Urafiki wa Meno Bila Moyo
Urafiki huu wa Ulaya na Afrika ni kama mti wa kuvutia wenye matunda yaliyooza ndani. Ni urafiki wa meno bila moyo. Wanaonekana wanacheka nasi, wanatushika mikono, lakini mioyo yao iko kwenye hazina zilizojificha chini ya ardhi yetu.
Wanatupa mikopo yenye riba kubwa, wanaweka masharti yenye minyonyo, na hatimaye tunajikuta tukiuza heshima yetu kwa bei ya msaada. Ni kama kuku mdogo aliyetoa mayai yake yote kwa matumaini ya chakula bora, kumbe anajengewa jiko la kumchoma.
Fumbo la Urafiki wa Kiuchumi
Katika muktadha wa kiuchumi, nchi hizi huficha makucha yao ndani ya mikataba ya uwekezaji. Wanakuja kama wawekezaji, lakini wanamiliki asilimia kubwa ya mapato ya maliasili. Wanakuja na mikataba ya ushirikiano, lakini yenye masharti yasiyo na manufaa kwa wenyeji. Ni sawa na mtu anayekuambia twende tukavune shamba lako, lakini baadaye anakupa gunia moja na kuchukua magunia tisa.
Tunahitaji Macho ya Tai, Si Mioyo ya Kondoo
Afrika haiwezi tena kuendelea kuwa kuku mdogo anayetegemea huruma ya kuku mkubwa. Tunahitaji kuwa na macho ya tai kuona mbali na kusoma alama za nyakati. Hatufai kuwa waoga kama kondoo, bali tujifunze kupambanua kati ya urafiki wa kweli na ujanja wa kimataifa.
Methali isemayo: “Asiyejua kubeba chungu hujikuta akivunja vyote” inatufundisha kuwa tusipokuwa waangalifu, tutapoteza kila kitu. Urafiki wa mataifa makubwa si wa bure, bali ni wa masharti, ujanja, na mashiko.
Tuchunguze kila tendo, tusikubali zawadi za sumu, na tujifunze kusema hapana pale panapostahili. Maana, kuku mkubwa hawezi kuatamia mayai yako bila sababu anataka kuyala.
Afrika, amka! Banda lako lina mayai ya dhahabu. Usimruhusu kuku mgeni kujifanya rafiki ili aje kuvuna asichopanda.
